Aile, bir toplumun temelini olu\u015fturan ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6nemli sosyal kurumlardan biridir. Birlikte ya\u015fama, evlilik, kad\u0131n ile erkek aras\u0131ndaki ili\u015fkiler, yeti\u015fkinlerle \u00e7ocuklar aras\u0131ndaki ili\u015fkiler aile ile ilgili tan\u0131mlar\u0131n temel belirleyenleridir. Bununla birlikte ev i\u00e7i eme\u011fi, cinsellik ve cinsel ili\u015fkiler, annelik, babal\u0131k, karde\u015f ili\u015fkileri, akrabal\u0131k, toplumsal cinsiyet, otorite, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, ekonomik ili\u015fkiler gibi olgular da aile tan\u0131m\u0131nda a\u00e7\u0131k veya gizli bi\u00e7imde \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle aile sosyal yap\u0131da meydana gelen de\u011fi\u015fimlerden etkilenen olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k s\u00fcre\u00e7leri b\u00fcnyesinde ta\u015f\u0131yan \u00f6nemli bir kurum olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Evrensel bir aile tan\u0131m\u0131 yapman\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel, bu kurumun d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda sergiledi\u011fi \u00e7e\u015fitliliktir. Aile konusunda \u00e7al\u0131\u015fma yapan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, nesli devam ettirme, cinsel etkinlikleri d\u00fczenleme, aile bireylerini koruma, \u00e7ocu\u011fu sosyalle\u015ftirerek topluma haz\u0131rlama ve e\u011fitim s\u00fcrecinin ilk basama\u011f\u0131 olma gibi hayati fonksiyonlar\u0131 olan bir kurum olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayn\u0131 fikirde birle\u015fmektedirler. Bu kavramla ilgili pek \u00e7ok farkl\u0131 tan\u0131mlamalar olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00e7o\u011fu aile teorisyenleri \u201cyak\u0131n olan ba\u015fka biriyle ya\u015fayan ve ayn\u0131 mekan\u0131 payla\u015fan, iki veya daha fazla bireyleri i\u00e7eren, baz\u0131 duygusal ba\u011flar\u0131n kuruldu\u011fu, birbiriyle ilgili sosyal durumlar, roller ve g\u00f6revlerin \u00fcstlenildi\u011fi, sevgi, ait olma duygular\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u201d konusunda hemfikirdir. (Saliha Halla\u00e7, 2020)
Aile hem biyolojik hem de sosyolojiktir. Aile bir toplumun, bir neslin devam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan biyolojiktir. Aile bebe\u011fin do\u011fumundan itibaren b\u00fcy\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yeti\u015ftirildi\u011fi, e\u011fitildi\u011fi, toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frendi\u011fi ve toplumun bir \u00fcyesi haline getirildi\u011fi \u00f6zetle sosyalle\u015ftirildi\u011fi ilk toplumsal birim diyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Ailenin Tan\u0131m\u0131<\/em><\/strong> Bir ailenin yap\u0131s\u0131n\u0131, \u00e7ocuk say\u0131s\u0131n\u0131 insan\u0131n o d\u00f6nemdeki ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 belirlemektedir. (Hasano\u011flu, 2010) Bundan dolay\u0131 her \u00e7a\u011fda kar\u015f\u0131m\u0131za farkl\u0131 aile bi\u00e7imleri \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Hatta ayn\u0131 \u00e7a\u011fda ve ayn\u0131 toplumda ya\u015fayan ailelerin de\u011fi\u015fik yap\u0131 ve \u00f6zelliklere sahip olmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Aile ile ilgili yap\u0131lan her tan\u0131m, aileyi farkl\u0131 bir kategori i\u00e7erisine sokmaktad\u0131r. Bu tan\u0131mlardan her biri aileyi sosyal hayat\u0131n ana \u015fekillerinden biri olarak kabul etmekle beraber, onu sosyal bir grup, sosyal bir birlik, sosyal bir \u00f6rg\u00fct, bir topluluk, sosyal bir kurum ve hatta sosyal bir yap\u0131 \u015fekli olarak ayr\u0131 kal\u0131plar i\u00e7inde de\u011ferlendirmektedir.(G\u00f6k\u00e7e, 1976) Ailenin Biyolojik Y\u00f6n\u00fc<\/em><\/strong> Ailenin Sosyolojik Y\u00f6n\u00fc<\/em><\/strong> Aile, toplumun kendisinden bekledi\u011fi davran\u0131\u015f ve tutumlar\u0131 yerine getirmesinde \u00e7ocu\u011fa yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Sosyok\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik ya\u015famda meydana gelen de\u011fi\u015fmeler aileyi iki y\u00f6nde etkilemi\u015ftir. Bunlardan biri; modernle\u015fme ve k\u00fcreselle\u015fmenin etkisiyle toplumsal ya\u015fam\u0131 d\u00fczenleyici ve bireylerin ya\u015fam\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 birtak\u0131m sosyal kurumlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve geleneksel toplumlarda ailenin yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u00fcklenmesi sebebiyle ailenin g\u00f6revlerinin de de\u011fi\u015fime u\u011framas\u0131d\u0131r. Bir di\u011feri de sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik ya\u015famda artan sorunlar\u0131n ailenin yap\u0131sal ve ili\u015fkisel boyutunu etkileyerek aile i\u00e7i sorunlara yol a\u00e7mas\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden geleneksel aile bir\u00e7ok g\u00f6revini di\u011fer sosyal kurumlara devretmek durumunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7 olarak bir varl\u0131k olarak insan, sadece sosyal olmad\u0131\u011f\u0131 gibi sadece biyolojik de de\u011fildir. \u0130nsan ikisinin i\u00e7 i\u00e7e oldu\u011fu bir canl\u0131d\u0131r. Yani insanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan aile hem biyolojik hem de sosyolojiktir. \u0130lk canl\u0131 hayat\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan itibaren aileden s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm canl\u0131larda (insan, hayvan ve bitki) genetik bir ortakl\u0131k s\u00f6z konusudur. Yeti\u015ftirilen bireyi sosyalle\u015ftirmesi ve topluma adapte etmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan aile sosyolojik, gen aktar\u0131m\u0131 yapmas\u0131 ve ayn\u0131 zamanda cinsel birlikteliklerini d\u00fczenli bir \u015fekilde sa\u011flamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da biyolojiktir. Aileden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z fiziksel \u00f6zelliklerimiz biyolojik, bireysel ve toplumsal \u00f6zelliklerimiz sosyolojiktir. Aile bir toplumun, bir neslin devam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan biyolojik, aileyi bir araya getiren fertlerin; k\u00fclt\u00fcrlerinin, inan\u00e7lar\u0131n\u0131n, fikirlerinin, ya\u015fam \u015fekillerinin ve sosyal sermayelerinin bir noktada toplanmas\u0131 ise sosyolojiktir. Bu y\u00f6n\u00fcyle aile hem o toplumun bir prototipi hem de en k\u00fc\u00e7\u00fck birlikteli\u011fidir. Aileyi olu\u015fturan fertler k\u00fclt\u00fcrlerini, bilgilerini ve \u00e7evre ile etkile\u015fimlerini kendi i\u00e7erisinde de\u011ferlendirmi\u015f olup, bu de\u011ferlendirmeleri bir toplumsal sermaye a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u0131\u015fsalla\u015ft\u0131rmas\u0131 boyutuyla biyolojik ba\u011f kadar sosyal ba\u011flar i\u00e7ermesi boyutuyla sosyolojiktir.<\/p>\n\n\n\n Kaynak\u00e7a<\/strong> Aile, bir toplumun temelini olu\u015fturan ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6nemli sosyal kurumlardan biridir. Birlikte ya\u015fama, evlilik, kad\u0131n ile erkek aras\u0131ndaki ili\u015fkiler, yeti\u015fkinlerle \u00e7ocuklar aras\u0131ndaki ili\u015fkiler aile … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":231,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9,7],"tags":[],"class_list":["post-228","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kendi-kalemimden","category-sosyoloji"],"aioseo_notices":[],"views":169,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=228"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/228\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":230,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/228\/revisions\/230"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\u0130nsanl\u0131k tarihi kadar eski, toplumsal bir birim olan \u201caile\u201d kavram\u0131, \u00e7e\u015fitli formlar i\u00e7ine girerek yap\u0131sal ve bi\u00e7imsel de\u011fi\u015fimler ge\u00e7irse de 21.y\u00fczy\u0131lda da \u00f6nemini korumu\u015f ve biyolojik, sosyolojik, ekonomik, politik pek \u00e7ok tart\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 odak bir nokta olmu\u015ftur. (Do\u011fan, 2007) Aile terimi mu\u011flak bir terimdir. Bir yandan kan ba\u011f\u0131yla ba\u011flanm\u0131\u015f insanlar, bir yandan ayn\u0131 evde ya\u015fayan, genellikle anne, baba ve \u00e7ocuklardan olu\u015fan insan grubu i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. (Y\u0131lmaz, 2008) Bu kavram ile ilgili pek \u00e7ok tan\u0131m yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
Guy Winch\u2019e g\u00f6re \u201caile, ku\u015fak ili\u015fkilerine g\u00f6re \u00e2na-baba ve \u00e7ocuktan meydana gelen bir sosyal gruptur.\u201d
Nimkoff\u2019a g\u00f6re; \u201ckar\u0131-koca-\u00e7ocuklardan veya sadece kar\u0131-kocadan kurulu az veya \u00e7ok devaml\u0131l\u0131k g\u00f6steren bir birliktir\u201d.
Sumner ve Keller’e g\u00f6re; \u201caile, en az iki neslin bir arada bulundu\u011fu kan ba\u011f\u0131yla karakterize edilen k\u00fc\u00e7\u00fck bir sosyal \u00f6rg\u00fctt\u00fcr.
Sosyolog Cohen\u2019e g\u00f6re; \u201cdo\u011fum, evlilik, evlat edinme veya tercih yoluyla bir ili\u015fkisi olan ve bir hanede birlikte ya\u015fayan iki veya daha fazla ki\u015finin olu\u015fturdu\u011fu k\u00fcme, ailedir\u201d.
M\u00fcbeccel K\u0131ray\u2019a g\u00f6re; \u201caile, toplumsal de\u011fi\u015fmede tampon kurum i\u015flevi g\u00f6ren, yap\u0131sal de\u011fi\u015fmelerin getirebilece\u011fi kopukluklar\u0131 \u015fekil ve i\u015flev de\u011fi\u015ftirerek kar\u015f\u0131layan, bireylerin g\u00fcvenlik gereksinmelerini de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde yerine getiren sosyal bir kurumdur.\u201d
Bu tan\u0131mlardan da yola \u00e7\u0131karak, ailenin evrensel bir tan\u0131m\u0131n\u0131 yapmak zordur. Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek ailenin i\u00e7 yap\u0131s\u0131, dinamikleri ve s\u00fcre\u00e7leri konusunda ciddi de\u011fi\u015fimler ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Her ailenin yap\u0131s\u0131, fonksiyonu ve rolleri farkl\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin modern toplumda aile kavram\u0131 ile geleneksel toplumda aile kavram\u0131 birbirinden farkl\u0131d\u0131r. Modern toplumlara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ailede b\u00fcy\u00fck bir \u00e7e\u015fitlilik s\u00f6z konusudur.
Sosyologlar ve tarih\u00e7iler aileyi bir birim olarak ele alm\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6ylece onlar\u0131 olu\u015fturan bireylerin benzer \u015fartlar\u0131, kaynaklar\u0131 ve olanaklar\u0131 payla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 varsaym\u0131\u015flard\u0131r. Oysa aileler aras\u0131nda oldu\u011fu gibi ailelerin i\u00e7inde de bir\u00e7ok e\u015fitsizlik vard\u0131r. Tek bir aile bi\u00e7imi oldu\u011funu varsaymak s\u0131n\u0131f, toplumsal cinsiyet ve ya\u015f ba\u011flam\u0131nda bir\u00e7ok \u00f6nemli fark\u0131 reddetmektir. (Gittins, 2011)<\/p>\n\n\n\n
Aile t\u00fcm toplumlar i\u00e7in gerekli olan alt\u0131 ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in evrenseldir. Bunlar; cinsel denetim ve \u00fcreme, ekonomik \u00fcretim, \u00e7ocuklar\u0131n toplumsalla\u015fmas\u0131, hasta ve ya\u015fl\u0131 bak\u0131m\u0131, e\u011flenmedir. \u0130\u015fte bu ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lamas\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na almak i\u00e7in her toplumda aile vard\u0131r ve evrensel olma \u00f6zelli\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. (Prof. Dr. Birsen \u015eahin K\u00fct\u00fck, 2015)<\/p>\n\n\n\n
Ailenin en \u00f6nemli biyolojik i\u015flevlerinden biri, insan neslinin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Evlilik, e\u015flerin cinsel ili\u015fkilerini yasalla\u015ft\u0131r\u0131rken; ailede kar\u0131\u2010koca ile \u00e7ocuklar\u0131n birbirlerine kar\u015f\u0131 hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini d\u00fczenlemektedir. \u00c7ocuk yapma i\u015flevi toplumsal bir onayla aile kurumuna verilmi\u015ftir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek ya\u015fanan h\u0131zl\u0131 toplumsal de\u011fi\u015fmeler sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan yeni ya\u015fam bi\u00e7imleri ve yeni aile t\u00fcrleri i\u00e7erisinde do\u011furganl\u0131\u011f\u0131n hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 ya da asgari d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi olu\u015fumlar dikkat \u00e7ekmektedir. (Prof. Dr. Birsen \u015eahin K\u00fct\u00fck, 2015)<\/p>\n\n\n\n
Aile bizlere temel e\u011fitimimizin ve ki\u015fili\u011fimizin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 \u015fekillendiren \u00e7ok kapsaml\u0131 bir ortam sunmaktad\u0131r. Aile ilk sosyalizasyon s\u00fcrecimizin ba\u015flang\u0131\u00e7 temellerini atmaktad\u0131r. Sosyologlar genel olarak sosyalizasyonu, insanlar\u0131n potansiyellerini geli\u015ftirdikleri ve k\u00fclt\u00fcrlerini \u00f6\u011frendikleri hayat boyu devam eden sosyal deneyim s\u00fcreci olarak tan\u0131mlar. Davran\u0131\u015flar\u0131 \u00e7o\u011funlukla ya da tamamen biyoloji ile belirlenen ya\u015fayan di\u011fer t\u00fcrlerin aksine insanlar, hayatta kalabilmek ve k\u00fclt\u00fcrlerini \u00f6\u011frenebilmek i\u00e7in sosyal deneyime gereksinim duyarlar. Bir \u00e7ocu\u011fun ki\u015fili\u011finin geli\u015fmesi ailede ba\u015flar. \u00c7ocu\u011fa toplumsal kurallar\u0131n bir\u00e7o\u011fu ilk olarak ailede \u00f6\u011fretilir. \u00c7ocuk, de\u011ferleri, duygular\u0131 ve stat\u00fc beklentilerini ailenin her \u00fcyesiyle olan deneyimleri yoluyla \u00f6\u011frenir.<\/p>\n\n\n\n
Do\u011fan, \u0130. (2007). Vatanda\u015fl\u0131k Demokrasi ve \u0130nsan Haklar\u0131.
Gittins, D. (2011). Aile Sorgulan\u0131yor. \u0130stanbul: Pencere Yay\u0131nlar\u0131.
G\u00f6k\u00e7e, B. (1976). Aile ve Aile Tipleri \u00dczerine Bir \u0130nceleme. Hacettepe Sosyal ve Be\u015feri Bilimler Dergisi, 46.
Hasano\u011flu, A. (2010). A\u015fk\u0131n Halleri. \u0130stanbul: Do\u011fan Egmont.
Prof. Dr. Birsen \u015eahin K\u00fct\u00fck, P. D. (2015). Aile ve Evlilik S\u00fcreci. Erzurum: Atatt\u00fck \u00dcniversitesi A\u00e7\u0131k\u00f6\u011fretim Fak\u00fcltesi Yay\u0131n\u0131.
Saliha Halla\u00e7, F. \u00d6. (2020). Aile Kavram\u0131na Kuramsal Bir Bak\u0131\u015f. Psikiyatride G\u00fcncel Yakla\u015f\u0131mlar, 142.
Y\u0131lmaz, B. (2008). Aile: Akrabal\u0131k ve Ev Toplulu\u011fu. H. Mendras i\u00e7inde, Sosyolojinin \u0130lkeleri (s. 177). \u0130stanbul: \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"