Sosyolojinin kurucu isimlerinden biri olan \u00c9mile Durkheim, toplumu yaln\u0131zca bireylerin toplam\u0131 olarak g\u00f6rmeyen, onu kendine \u00f6zg\u00fc yasalar\u0131 olan bir ger\u00e7eklik olarak ele alan ilk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerden biridir. 1858 y\u0131l\u0131nda Fransa\u2019da do\u011fan Durkheim, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerine \u2014sanayile\u015fme, kentle\u015fme, geleneksel ba\u011flar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi\u2014 yak\u0131ndan tan\u0131kl\u0131k etmi\u015ftir. Onun sosyolojiye y\u00f6nelmesinin temel nedeni de tam olarak bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 toplumsal \u00e7\u00f6z\u00fclme duygusunu anlamak ve a\u00e7\u0131klamak istemesidir.
Durkheim\u2019a g\u00f6re toplum, bireylerden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir varl\u0131\u011fa sahiptir. \u0130nsanlar do\u011far, ya\u015far ve \u00f6l\u00fcr; fakat toplum varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. \u0130\u015fte bu nedenle sosyoloji, bireysel psikolojiye indirgenemez. Toplumun kendine ait kurallar\u0131, de\u011ferleri, normlar\u0131 ve bask\u0131 mekanizmalar\u0131 vard\u0131r. Durkheim\u2019\u0131n as\u0131l \u00f6nemi, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi sistematik bir bilimsel \u00e7er\u00e7eveye oturtmu\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sosyolojiyi Bilim Yapma \u00c7abas\u0131 Toplum, Bireyin \u00dczerinde midir?<\/em><\/strong> \u0130ntihar \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131: Bireysel Olan\u0131n Toplumsal Y\u00fcz\u00fc<\/em><\/strong> Modern Toplum ve Dayan\u0131\u015fma Sorunu<\/em><\/strong> Anomi: Kurals\u0131zl\u0131k Hali<\/em><\/strong> Son olarak, Durkheim\u2019\u0131 anlamayabilmen i\u00e7in bilmen gereken temel kavramlar\u0131 net bir liste halinde \u00f6zetliyorum sevgili okurum.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sosyolojinin kurucu isimlerinden biri olan \u00c9mile Durkheim, toplumu yaln\u0131zca bireylerin toplam\u0131 olarak g\u00f6rmeyen, onu kendine \u00f6zg\u00fc yasalar\u0131 olan bir ger\u00e7eklik olarak ele alan ilk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerden … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":444,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[7,5],"tags":[],"class_list":["post-443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sosyoloji","category-sosyoloji-tarihi"],"aioseo_notices":[],"views":12,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=443"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":445,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/443\/revisions\/445"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyologmerve.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/em><\/strong>Durkheim\u2019\u0131n temel iddias\u0131 \u015fudur: Toplum bilimsel y\u00f6ntemlerle incelenebilir. Ona g\u00f6re sosyoloji, felsefi spek\u00fclasyonlardan ya da ki\u015fisel g\u00f6zlemlerden ibaret olmamal\u0131d\u0131r. T\u0131pk\u0131 do\u011fa bilimleri gibi, g\u00f6zleme, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya ve nedensel a\u00e7\u0131klamalara dayanmal\u0131d\u0131r.
Bu yakla\u015f\u0131m, onun en \u00fcnl\u00fc ifadelerinden biriyle \u00f6zetlenir:
\u201cToplumsal olgular \u015feyler gibi ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u201d
Durkheim burada, toplumsal olgular\u0131n bireylerin keyfi tercihlerine indirgenemeyece\u011fini vurgular. Dil, hukuk, din, ahlak, gelenekler ya da e\u011fitim sistemi; biz do\u011fmadan \u00f6nce vard\u0131r ve bizden sonra da var olmaya devam eder. Bu olgular, birey \u00fczerinde d\u0131\u015fsal ve zorlay\u0131c\u0131 bir etkiye sahiptir. \u0130nsanlar \u00e7o\u011fu zaman bu kurallara uymak zorunda kal\u0131r, uymad\u0131klar\u0131nda ise yapt\u0131r\u0131mlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n
Durkheim\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00e7o\u011fu zaman \u015fu soruya indirgenir: Toplum mu bireyi \u015fekillendirir, birey mi toplumu?
Durkheim bu soruya net bir yan\u0131t verir: Toplum bireyin \u00fczerindedir.
Bu, bireyin \u00f6nemsiz oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Ancak bireyin d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imi, ahlak anlay\u0131\u015f\u0131, do\u011fru-yanl\u0131\u015f alg\u0131s\u0131 ve hatta duygular\u0131 bile b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde toplumsal olarak \u015fekillenir. \u00d6rne\u011fin \u201cay\u0131p\u201d, \u201cg\u00fcnah\u201d, \u201csu\u00e7\u201d gibi kavramlar biyolojik de\u011fil; toplumsal olarak \u00f6\u011frenilen kategorilerdir.<\/p>\n\n\n\n
Durkheim\u2019\u0131n en \u00e7arp\u0131c\u0131 eserlerinden biri \u0130ntihar adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Bu eser, onun sosyoloji anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131r\u0131r. \u0130ntihar ilk bak\u0131\u015fta son derece bireysel, psikolojik bir eylem gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ancak Durkheim, farkl\u0131 \u00fclkelerdeki, dinlerdeki ve toplumsal gruplardaki intihar oranlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak \u015funu g\u00f6sterir: \u0130ntihar oranlar\u0131 toplumsal ko\u015fullara g\u00f6re de\u011fi\u015fir.
Buradan \u015fu sonuca var\u0131r:
\u0130ntihar bireysel bir karar olabilir, ama intihar oranlar\u0131 toplumsal bir olgudur.
Durkheim\u2019a g\u00f6re bireyi intihara s\u00fcr\u00fckleyen \u015fey yaln\u0131zca ki\u015fisel bunal\u0131m de\u011fil; toplumsal ba\u011flar\u0131n zay\u0131flamas\u0131 ya da a\u015f\u0131r\u0131 bask\u0131lay\u0131c\u0131 hale gelmesidir.<\/p>\n\n\n\n
Durkheim, modern toplumlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck problemlerinden birinin toplumsal dayan\u0131\u015fman\u0131n zay\u0131flamas\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Geleneksel toplumlarda insanlar birbirine daha \u00e7ok benzer; ayn\u0131 i\u015fleri yapar, benzer inan\u00e7lara sahiptir. Bu t\u00fcr toplumlarda dayan\u0131\u015fma, benzerlikten do\u011far.
Modern toplumlarda ise i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc artm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar farkl\u0131 meslekler yapar, farkl\u0131 ya\u015fam tarzlar\u0131na sahiptir. Bu durum bireyselli\u011fi art\u0131r\u0131rken ayn\u0131 zamanda yaln\u0131zla\u015fma ve kopu\u015f riskini de beraberinde getirir. Durkheim, modern toplumun ayakta kalabilmesi i\u00e7in yeni bir dayan\u0131\u015fma bi\u00e7imine ihtiya\u00e7 duydu\u011funu savunur.<\/p>\n\n\n\n
Durkheim\u2019\u0131n en g\u00fcncel kavramlar\u0131ndan biri anomidir. Anomi, toplumun bireylere yol g\u00f6steren normlar\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131 ya da belirsizle\u015fmesi durumudur. \u0130nsanlar neyin do\u011fru, neyin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu kestiremez hale gelir. Hedefler vard\u0131r ama bu hedeflere nas\u0131l ula\u015f\u0131laca\u011f\u0131 belirsizdir.
Anomi, \u00f6zellikle h\u0131zl\u0131 toplumsal de\u011fi\u015fim d\u00f6nemlerinde ortaya \u00e7\u0131kar: ekonomik krizler, sava\u015flar, ani refah art\u0131\u015flar\u0131 ya da \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fler. Bu durum bireylerde bo\u015fluk, anlams\u0131zl\u0131k ve y\u00f6ns\u00fczl\u00fck duygusu yarat\u0131r. Durkheim\u2019a g\u00f6re modern toplumlarda artan ruhsal sorunlar\u0131n arkas\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman bu anomik yap\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\ud83d\udd39 Toplumsal Olgu<\/strong>
Bireyden ba\u011f\u0131ms\u0131z, birey \u00fczerinde zorlay\u0131c\u0131 etkisi olan toplumsal ger\u00e7ekliklerdir (din, hukuk, ahlak, gelenek).
\ud83d\udd39 Mekanik Dayan\u0131\u015fma<\/strong>
Geleneksel toplumlarda g\u00f6r\u00fclen, benzerliklere dayal\u0131 toplumsal ba\u011f.
\ud83d\udd39 Organik Dayan\u0131\u015fma<\/strong>
Modern toplumlarda g\u00f6r\u00fclen, i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ve farkl\u0131l\u0131klara dayal\u0131 toplumsal ba\u011f.
\ud83d\udd39 Anomi<\/strong>
Toplumsal normlar\u0131n zay\u0131flamas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan kurals\u0131zl\u0131k ve y\u00f6ns\u00fczl\u00fck hali.
\ud83d\udd39 Kolektif Bilin\u00e7<\/strong>
Bir toplumu bir arada tutan ortak de\u011ferler, inan\u00e7lar ve d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imleri.
\ud83d\udd39 \u0130ntihar Tipleri<\/strong>
Bencil, elcil (\u00f6zgeci), anomik ve kaderci intihar t\u00fcrleri.<\/p>\n\n\n\n